Digitale revoluties in topsport en revalidatie

 Bert Professor dr. Bert Op ’t Eijnde is een specialist in sportwetenschappen en inspanningsfysiologie aan de Universiteit van Hasselt. Hij werkt zowel met topsporters als met mensen met aandoeningen die baat hebben bij kinesitherapie en lichaamsbeweging. In beide domeinen beginnen sensoren en digitale technologieën een significante impact te hebben. Professor Op ’t Eijnde legt uit waarom.

Welke impact hebben persoonlijke lichaamssensoren en aanverwante technologieën op de sport gehad?

De impact van sensoren en aanverwante technologieën in de sport is zonder twijfel diepgaand geweest. In de topsport is het al een tijdje vrij normaal om fysiologische parameters zoals de hartslag en de ademhaling te monitoren. In het verleden moesten sporters echter op artsen en gespecialiseerde apparatuur vertrouwen; vandaag de dag kan elke amateursportfanaat zijn hartslag monitoren en uit die gegevens iets zinnigs halen. Bedrijven zoals Polar hebben in dat opzicht een sleutelrol gespeeld: zij hebben de markt opengesteld en de technologie bruikbaar gemaakt voor recreatieve sporters.

In de topsport wordt het monitoren en analyseren van diverse fysiologische parameters steeds belangrijker. Door bijvoorbeeld het tempo te meten waarmee de hartslag tijdens de training stijgt en daalt, kunnen we bepaalde conclusies trekken: wat is bijvoorbeeld het herstelvermogen van de atleet, traint hij te veel of te weinig, en komt dat overeen met zijn teamgenoten?

De technologie heeft ook het begeleiden en opvolgen van atleten geprofessionaliseerd. In het verleden moest het begeleidend team bijvoorbeeld voetballers op hun woord geloven dat ze op vakantie aan hun trainingsprogramma voldeden. Met de huidige hartslagmeters en gps-toestellen kunnen ze hun atleten echter op afstand blijven monitoren. Dat wordt tegenwoordig zelfs contractueel vastgelegd.

Er worden ook voortdurend nieuwe sensoren ontwikkeld. In de professionele wielersport verwacht ik bijvoorbeeld dat het monitoren van de kracht uitgeoefend op de pedalen een gangbare praktijk zal worden, omdat het voordelen heeft ten opzichte van het monitoren van de hartslag. In de komende jaren zal het ook mogelijk zijn om de actuele glucoseconcentratie in het bloed te volgen. Dat zou een enorme impact op de topsport hebben, want je glucosegehalte kennen komt overeen met weten of de benzinetank van je auto vol is of bijna leeg. Glucose is belangrijk omdat het energie aan je spieren levert: wanneer het glucosegehalte daalt, slinkt je energievoorziening snel, wat zich manifesteert in de vorm van de klassieke ‘man met de hamer’ of ‘hongerklop’ waarbij de atleet instort. Als je het glucosegehalte kunt monitoren, kan de atleet een waarschuwing krijgen als zijn tank bijna leeg is, zodat hij weet dat hij moet vertragen en eten en drinken tot zich moet nemen. Omgekeerd is het nuttig om te weten dat je tank nog vol is: dat is immers een goed moment om aan een sprint te beginnen. Sport zal daardoor duidelijk een stuk tactischer worden.

Zullen digitale technologieën volgens jou dan de manier waarop we sporten veranderen?

Wel, in de eerste plaats heeft het monitoren van al die fysiologische parameters de manier waarop mensen trainen heel wat veiliger gemaakt. En uiteraard kan het ook mensen motiveren: mijn hartslagmeter stimuleert me alleszins om meer te lopen. Maar er spelen nog andere factoren mee. Mensen hebben het tegenwoordig zo druk dat hun belangstelling meer verschuift van teamsporten naar individuele sporten. Ik heb drie kinderen en een drukke job, en dat maakt het bijvoorbeeld moeilijk om me te verbinden tot een wekelijkse voetbalwedstrijd met vrienden. Het is veel gemakkelijker om snel even te gaan lopen, want dat kan ik spontaan doen op een moment dat het mij uitkomt. Combineer je die trend met de opkomst van persoonlijke lichaamssensoren en trainers, dan verwacht ik dat we nog een significante verandering gaan zien in de manier waarop mensen sport uitoefenen.

Vertel ons eens over de rol van nieuwe technologieën in revalidatie.

Ik denk dat technologieën uit computergames ons een enorme kans bieden om mensen met cardiovasculaire aandoeningen of mensen die aan multiple sclerose lijden te helpen. Aan de Universiteit van Hasselt ontwikkelen wij bijvoorbeeld momenteel revalidatierobots die mensen helpen om stimulerende bewegingen te maken en revalidatieoefeningen uit te voeren. Zulke technologieën hebben twee belangrijke voordelen. Ten eerste kunnen patiënten daardoor oefenen zonder dat een therapeut permanent met hen bezig is. Het beperkt aantal therapeuten vergeleken met het aantal revalidanten in een revalidaticentrum maakt immers dat therapeuten maar beperkt individueel bezig kunnen zijn met hun patiënten. Dat beperkt uiteraard sterk de hoeveelheid oefeningen die ze kunnen doen. En we weten dat de tijd die patiënten aan hun revalidatieoefeningen besteden rechtstreeks gecorreleerd is met de resultaten: hoe meer je oefent, hoe beter het resultaat. Ten tweede maken die technologieën revalidatieoefeningen leuk. Traditionele revalidatieoefeningen worden na een tijdje vaak als saai ervaren: patiënten worden er niet alleen fysiek moe van, maar ook mentaal. Vandaar dat we momenteel serieuze games creëren die mensen stimuleren om meer te oefenen.

Op dit punt zijn we nog in de fase van een prototype, maar in de komende vijf jaar verwacht ik een heel snelle evolutie in het gebruik van revalidatietechnologieën. Consumententechnologieën, zoals bijvoorbeeld Microsoft’s Kinect, kunnen een sleutelrol spelen om revalidatiemateriaal bij de mensen aan huis te brengen. Dat kan ziekenhuisbezoeken radicaal verminderen en de frequentie van oefeningen verhogen.

Geplaatst op 14 maart 2013, in Interview en getagd als , , , , , , , . Markeer de permalink als favoriet. 1 reactie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: