Een gedurfde visie op zorginnovatie: een gesprek met Sofie Staelraeve van de VOKA Health Community

Sofie StaelraeveDe VOKA Health Community is een community van ondernemers, zorgspelers, kenniscentra en patiëntenorganisaties die regelmatig samenkomen om innovatie en ondernemerschap in de zorgsector te stimuleren. We praten met Sofie Staelraeve, coördinator van deze community en adviseur Witte Economie bij de Vlaamse werkgeversorganisatie VOKA. Ze vertelt ons over de realisaties van de VOKA Health Community en wat er in Vlaanderen moet gebeuren om innovatie in de zorg meer te stimuleren.

Kan u ons kort uitleggen wat de VOKA Health Community is en wat jullie precies doen?

De VOKA Health Community is om vier redenen bijzonder.

Ten eerste: het is het enige platform waar diverse spelers uit de zorgsector elkaar regelmatig ontmoeten. We leren er elkaar beter kennen en krijgen er de mogelijkheid om gemakkelijk met elkaar te praten, wat aanspoort tot samenwerking.
Ten tweede: we focussen ons op bepaalde thema’s, zodat we kennis kunnen uitwisselen en een gedeelde visie kunnen opbouwen. Belangrijk om te weten is dat we van een wit blad vertrekken, we baseren ons dus niet op bestaande wetgeving. Uit dit soort denkoefeningen vloeien interessante ideeën voort.

logo voka health community
Ten derde: we steunen samen met onze leden nieuwe ondernemers. We willen concrete noden in de zorg aanpakken via ondernemerschap. Een haalbaar businessmodel vinden is dus heel belangrijk. De slaapklinieken in Vlaanderen bijvoorbeeld hebben momenteel te kampen met lange wachtlijsten. Er bestaat wel technologie om aspecten hiervan op afstand te laten gebeuren, bij de patiënt thuis, maar dat wordt momenteel niet terugbetaald. Nochtans moet het mogelijk zijn om dit in een businessmodel te gieten zonder dat we moeten wachten op aangepaste regelgeving, namelijk via huisbezoeken van de arts.
En ten vierde: alles wat we doen proberen we zoveel mogelijk airplay te geven.

Wat zijn tot dusver de belangrijkste verwezenlijkingen van de VOKA Health Community?

We bestaan uit een mix van een 120-tal vernieuwende ondernemingen en zorgverstrekkers uit de ruime waardeketen. De community begint nu echt te leven, er is een dynamiek op gang gekomen waaruit concrete projecten en heel veel ideeën voortkomen. Ter illustratie: momenteel zijn drie concrete businessteams hun projecten aan het afronden en vijf nieuwe teams staan klaar om binnenkort met hun projecten te starten.

We hopen natuurlijk dat die projecten uitmonden in iets wat op grote schaal uitgerold kan worden. Dat is de grote uitdaging, want de financiering blijft vaak een heikel punt. Er zijn wel beperkte middelen beschikbaar via de verzekeraars en non-profits zoals de Koning Boudewijnstichting, maar dat is niet voldoende. We hebben businessmodellen nodig die financieel duurzaam zijn, maar dan raak je meestal aan beleidskwesties.

We discussiëren in 4 themagroepen over innovatieve onderwerpen en geven zo kennis door aan elkaar. We helpen onze leden ondernemend te zijn en geven hen vb financiële opleiding. We begeleiden hen naar consortia voor de realisatie van hun plannen en we sluiten zelf partnerschappen met organisaties die onze acties kunnen versterken vb met de Koning Boudewijnstichting (Caring Entrepreneurship Fund) vanaf dit jaar.

Koning Boudewijnstichting

Hebben jullie een bepaalde visie op de zorgfinanciering?

Wij pleiten voor een persoonsgebonden financiering. Dat wil zeggen: op basis van je persoonlijke zorgbehoeften ontvang je een bepaald budget om de diensten in te kopen die het best bij je noden passen. Dit staat in contrast met financiering op basis van programmatie of erkenningen. Dit nieuwe model zou een enorme dynamiek in de sector teweegbrengen. Dienstverleners worden dan immers gestimuleerd om te concurreren op basis van kwaliteit en innovatie.

Ons ander pleidooi heeft te maken met het gebruik van technologie, meer in het bijzonder telemedicine. We pleiten ervoor dat zorg op afstand gelijkwaardig behandeld wordt aan de klassieke zorg. Nu is de financiering bijvoorbeeld grotendeels gebaseerd op het uurloon van zorgverleners. Maar er zijn andere, efficiëntere manieren om zorg te organiseren. Als men de zorg voor een deel op afstand regelt, dan kunnen zorgverleners meer patiënten tegelijk aan. Neurologen en geriaters kunnen dan veel efficiënter ingezet worden, bijvoorbeeld in trajectbegeleiding van bepaalde zorgprogramma’s die gedeeltelijk op afstand gebeuren in plaats van puur op basis van prestaties of een reeks raadplegingen. Ook in de geestelijke gezondheidszorg is er erg veel interesse om mensen met een mix van klassieke raadplegingen en online kanalen te begeleiden. We krijgen heel veel vragen over technologische oplossingen op dit gebied, maar we stuiten steevast op het probleem van het businessmodel: de financiering is te rigide en daar moeten we vanaf.

Laten we het eens hebben over technologie in de zorg in Vlaanderen. Hoe ver staan we volgens jou met het gebruik van elektronische patiëntendossiers en het uitwisselen van patiënteninformatie?

Mijn ervaring is dat we nog niet ver staan, zeker niet op het vlak van de integratie tussen de verschillende niveaus. We denken nog te veel in silo’s: ‘dit is mijn patiënt’, ‘dat zijn mijn gegevens’, er heerst nog heel wat weerstand tegen het delen van informatie. De zorgactoren zijn niet open en denken nog te veel vanuit hun eigen machtsposities. Ook leeft in de zorg de neiging om het allemaal zelf te willen oplossen, om te bricoleren.

Maar ook de dynamiek vanuit de kant van de patiënt is er nog niet. In Vlaanderen zijn we nog oh zo braaf. Het debat rond patient empowerment leeft hier nauwelijks. Vanuit het beleid probeert men dat wel, bijvoorbeeld met Vitalink, maar hun eerste projecten zijn nog in testface, dus we moeten nog zien wat dit zal teweegbrengen. De beleidsstappen zijn positief, maar niet gewaagd genoeg.

vitalink

Er zijn vandaag heel wat gezondheidsapps en online diensten beschikbaar op de markt. Hoe springen we daarmee volgens jou om in Vlaanderen?

De early adopters zijn er natuurlijk mee bezig en iedereen zoekt uiteraard wel eens informatie op internet op. Doorgaans is de Vlaming echter nog veel te braaf: er heerst een kerktorenmentaliteit en men denkt dat de huisarts het altijd wel beter zal weten. Dit is echter een enorme opportuniteit voor de jonge generatie huisartsen, die een nieuwe rol zoeken als kruispunt in de multidisciplinaire zorg. Er zijn natuurlijk altijd artsen die alles bij het oude willen houden, maar de jongere generatie, die bijvoorbeeld vanuit de artsenvereniging Domus Medica actief is, durft veel meer. Er is trouwens een project ingediend bijons door een kring huisartsen die een nieuwe dienst aan hun patiënten willen aanbieden.

domus medica

Wat zijn uiteindelijk je conclusies over innovatie in de zorg?

Een ding is zeker: we moeten niet wachten op het beleid. In gezondheidzorg is de politiek eerder volgend; grote veranderingen zullen niet daar gebeuren. Het beheers- en besluitvormingssysteem is gewoon te rigide en verouderd daarvoor. Bij Voka is onze leuze dus: just do it! We kunnen als grote groep vernieuwende actoren wél dingen in beweging krijgen en zo innovaties realiseren. Politiek volgt dan wel.

Uiteraard is dit ook geen evidente weg: vernieuwing implementeren is een zaak van vallen en opstaan, waarbij goede cases ook afvallen. Maar sterke partnerschappen kunnen dit deels opvangen.

Dé hefboom voor innovaties in de gezondheidszorg ligt uiteindelijk bij de consument: hij/zij wordt kritischer, verwacht veel kwaliteit en meer flexibiliteit, inspraak en efficiëntie. Wereldwijd zal deze moderne zorggebruiker de driver zijn voor nieuwe modellen in de gezondheidszorg. We moeten zien dat onze witte economie in België deze trein niet mist.

Sofie Staelraeve geïnterviewd door Frank Boermeester.

Geplaatst op 3 februari 2014, in Interview en getagd als , , , , , , , , , , . Markeer de permalink als favoriet. Een reactie plaatsen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: